Egypt reopens Amenhotep III tomb after 20 years
Sau hơn hai thập kỷ đóng cửa để trùng tu, Ai Cập vừa chính thức mở cửa trở lại lăng mộ của Pharaoh Amenhotep III – một trong những lăng mộ lớn và quan trọng nhất tại Thung lũng các vị Vua ở Luxor. Sự kiện này không chỉ khiến giới khảo cổ háo hức mà còn được kỳ vọng tạo thêm cú hích mạnh mẽ cho ngành du lịch Ai Cập trong những năm tới.
Lăng mộ của vị Pharaoh quyền lực
Amenhotep III trị vì Ai Cập cổ đại khoảng 1390–1350 trước Công nguyên, giai đoạn được xem là thời kỳ hoàng kim của Vương triều thứ 18. Lăng mộ của ông, ký hiệu WV22, nằm ở khu phía tây của Thung lũng các vị Vua, được phát hiện từ năm 1799 nhưng đã phải đóng cửa từ đầu những năm 2000 vì tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, đe dọa đến kết cấu và các bức vẽ bên trong.
Điểm làm nên sức hút đặc biệt của WV22 là hệ thống tranh tường và họa tiết tôn giáo được bảo tồn rất tốt, mô tả hành trình sang thế giới bên kia của nhà vua. Lăng mộ dài khoảng 85 m, với hành lang sâu dẫn xuống ba phòng chôn cất – một cho Amenhotep III và hai cho các hoàng hậu Tiye và Sitamun. Đối với những ai yêu lịch sử Ai Cập, đây là nơi giúp hình dung rõ hơn về quan niệm tâm linh và quyền lực hoàng gia thời đó.
Hành trình trùng tu hơn 20 năm
Để có ngày mở cửa trở lại, lăng mộ Amenhotep III đã trải qua một dự án trùng tu quốc tế quy mô lớn, chia thành ba giai đoạn chính: 2001–2004, 2010–2012 và 2023–2024. Đây là nỗ lực hợp tác giữa cơ quan cổ vật Ai Cập, các chuyên gia Nhật Bản từ Đại học Waseda, các nhóm bảo tồn Ý và sự hỗ trợ của UNESCO.
Trọng tâm của dự án là gia cố cấu trúc, xử lý môi trường bên trong lăng và “cứu” các bức bích họa trước tác động của độ ẩm, bụi và lượng khách tham quan trước đây. Nhờ đó, nhiều mảng màu sắc và hoa văn tinh xảo của thời kỳ Tân Vương Quốc đã được làm sạch, cố định và trình bày lại một cách an toàn hơn cho cả hiện tại lẫn thế hệ sau.
Đòn bẩy mới cho du lịch Ai Cập
Việc mở lại lăng mộ Amenhotep III nằm trong chiến lược rộng hơn nhằm thúc đẩy du lịch – ngành đang đóng góp khoảng 10–15% GDP và tạo việc làm cho 1/10 dân số Ai Cập. Năm 2025, lượng khách quốc tế đến Ai Cập tăng khoảng 23–24% so với đầu năm, doanh thu du lịch nửa đầu năm đạt khoảng 8 tỉ USD, cho thấy nhu cầu khám phá đất nước này vẫn rất lớn.
Thời điểm tái mở cửa lăng mộ cũng được tính toán khá “đẹp”, khi chỉ cách chưa đầy một tháng trước ngày khai trương Bảo tàng Lớn Ai Cập (Grand Egyptian Museum) cạnh Kim tự tháp Giza, dự kiến vào 1/11/2025. Ai Cập đặt mục tiêu thu hút 30 triệu khách du lịch mỗi năm từ nay đến 2028, và những điểm nhấn mới như WV22 chắc chắn sẽ là “lá bài” quan trọng trong chiến lược đó.
Hiện Thung lũng các vị Vua đón khoảng 4.000–5.000 lượt khách mỗi ngày trong tuần, chủ yếu tập trung ở khu phía đông nơi tập trung nhiều lăng mộ nổi tiếng như Tutankhamun. Trong bối cảnh phần lớn khách tham quan trước đây gần như không thể tiếp cận khu phía tây, việc lăng mộ Amenhotep III mở cửa trở lại hứa hẹn phân tán dòng khách, đồng thời tạo thêm một “lý do mới” để du khách quay lại Luxor.
Có nên cho WV22 vào kế hoạch du lịch?
Nếu bạn là người yêu lịch sử, khảo cổ hay đơn giản muốn có trải nghiệm “khác đám đông” ở Luxor, lăng mộ Amenhotep III là một điểm dừng chân rất đáng cân nhắc. Không chỉ vì quy mô và vẻ đẹp của các bức bích họa, đây còn là cơ hội hiếm để chiêm ngưỡng một lăng mộ vốn đã “ngủ yên” suốt hơn 20 năm vừa qua.
Một gợi ý nhỏ: bạn có thể kết hợp tham quan WV22 với các lăng mộ phổ biến ở phía đông Thung lũng các vị Vua và dành thêm thời gian ở Luxor để ghé các đền đài lân cận, nhằm tận dụng tốt nhất hành trình đến “bảo tàng ngoài trời” lớn nhất Ai Cập này.
