Canada bắt đầu thử nghiệm visa điện tử – chuẩn bị cho kỷ nguyên “visa số”
Canada đang thử gì với visa điện tử?
Cuối tháng 11/2025, Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) thông báo bắt đầu thử nghiệm visa điện tử trong thời gian giới hạn, như một phần của kế hoạch hiện đại hóa dịch vụ di trú. Trong chương trình này, một nhóm nhỏ công dân Maroc đã được cấp visa du lịch (temporary resident visa) sẽ được mời nhận thêm một phiên bản visa điện tử bên cạnh visa dạng tem dán trong hộ chiếu.
Pilot được thiết kế để IRCC thu thập feedback thực tế từ người dùng, kiểm tra khả năng vận hành với hãng hàng không, sân bay và các hệ thống kiểm soát biên giới trước khi cân nhắc mở rộng sang các nước khác.
Visa điện tử của Canada vận hành ra sao trong giai đoạn thử?
Trong giai đoạn đầu, những người được mời tham gia pilot sẽ nhận đồng thời:
-
Một visa truyền thống dạng counterfoil dán trong hộ chiếu (như trước đến nay)
-
Một visa điện tử lưu trong hệ thống an toàn của IRCC, có thể được xác thực qua mã QR hoặc các phương thức kiểm tra số khác
Trong một số kịch bản thử nghiệm, thông tin visa điện tử là dữ liệu chính để hãng bay và bộ phận kiểm tra ban đầu tại sân bay Canada xác minh tình trạng visa, trong khi tem dán hộ chiếu vẫn tồn tại như “phương án dự phòng” trong pilot.
Thời gian thử nghiệm được nhiều nguồn nhắc tới là khoảng 6 tháng, sau đó IRCC sẽ đánh giá hiệu quả và quyết định có mở rộng sang các nhóm đương đơn khác trong năm 2026 hay không.
Vì sao Canada muốn chuyển sang visa điện tử?
Theo IRCC và các phân tích độc lập, thử nghiệm visa điện tử mang lại một loạt lợi ích tiềm năng:
-
Giảm nhu cầu gửi hộ chiếu để dán tem: đương đơn không còn (hoặc giảm) việc phải gửi hộ chiếu qua bưu điện, chờ dán visa rồi gửi trả.
-
Tăng tính an toàn và chống gian lận: visa số, lưu trong hệ thống, khó bị làm giả hoặc chỉnh sửa như tem giấy; hãng bay và biên phòng có thể kiểm tra trực tuyến.
-
Tiết kiệm chi phí vận hành: giảm in ấn, dán tem, logistic gửi nhận hộ chiếu, giúp chương trình xử lý hiệu quả hơn.
Về dài hạn, đây là một phần trong lộ trình Digital Platform Modernization mà Canada đang triển khai, hướng tới việc số hoá gần như toàn bộ quy trình di trú, từ nộp hồ sơ, cập nhật trạng thái tới cấp kết quả.
Lợi ích và trải nghiệm đối với người được chọn tham gia pilot
Dù hiện tại chỉ áp dụng với nhóm rất nhỏ (công dân Maroc được mời), mô hình visa điện tử cho thấy một số thay đổi cụ thể trong trải nghiệm người dùng:
-
Không cần (hoặc giảm) việc gửi hộ chiếu: nếu trong tương lai visa hoàn toàn số, nhiều nhóm đương đơn sẽ không phải gửi hộ chiếu ra VFS/đại sứ quán để dán tem.
-
Đơn giản hơn cho hãng bay: chỉ cần kiểm tra thông tin visa qua hệ thống hoặc mã QR, không phụ thuộc vào việc hành khách mang theo đúng hộ chiếu đã dán tem.
-
Hiển thị rõ ràng hơn trạng thái visa: người dùng có thể theo dõi, lưu và xuất trình visa điện tử trên thiết bị số, tương tự boarding pass điện tử hiện nay.
Tuy nhiên, trong pilot hiện tại, visa điện tử chưa thay hoàn toàn visa giấy; IRCC vẫn cấp counterfoil và nhấn mạnh đây là giai đoạn “test” để đánh giá tính tương thích, trải nghiệm và các vấn đề bảo mật.
Vai trò của biometrics và bảo mật trong bối cảnh visa điện tử
Canada đã yêu cầu sinh trắc học (dấu vân tay + ảnh) cho đa số hồ sơ visa, giấy phép từ nhiều năm nay. Khi chuyển sang visa điện tử, lớp sinh trắc này là yếu tố quan trọng để đảm bảo rằng người sử dụng visa trùng khớp với người được cấp, chứ không chỉ dựa vào việc “cầm đúng hộ chiếu”.
IRCC khẳng định pilot visa điện tử được xây dựng theo chuẩn bảo mật và quyền riêng tư của Canada, đồng thời phối hợp với các bộ ngành liên bang để đảm bảo các “giấy tờ du lịch số” mới tương thích với chuẩn quốc gia và quốc tế.
Điều này có ý nghĩa gì với người muốn đi Canada trong tương lai?
Với du khách, du học sinh, người lao động và nhà đầu tư đang nhắm tới Canada trong vài năm tới, thử nghiệm visa điện tử mang một số tín hiệu rõ ràng:
-
Canada rất nghiêm túc với việc số hoá hệ thống di trú, nên khả năng cao trong trung hạn, visa giấy sẽ dần nhường chỗ cho visa số (ít nhất với một số diện nhất định).
-
Quy trình di trú sẽ ngày càng gắn với tài khoản online, tài liệu số và các chứng thư điện tử, thay vì phụ thuộc vào giấy tờ vật lý.
-
Người nộp hồ sơ nên quen dần với việc quản lý toàn bộ hành trình di trú trên môi trường số: nộp form online, upload tài liệu, theo dõi kết quả, lưu giữ visa điện tử.
Hiện tại, nếu bạn chưa nằm trong nhóm pilot, mọi thứ vẫn chạy theo “luật cũ”, nhưng việc Canada bắt đầu thử visa điện tử cho thấy bức tranh 3–5 năm tới sẽ thay đổi đáng kể.
